1. Quy định về hiệu chuẩn (Thông tư 10/2021/TT-BTNMT)
Theo Thông tư 10/2021/TT-BTNMT, chất chuẩn sử dụng phải còn hạn sử dụng, độ chính xác tối thiểu ±5% (riêng pH là ±0.1) và phải đáp ứng tối thiểu 1 điểm nồng độ trong dải đo của cảm biến.
Tần suất kiểm tra định kỳ bằng chất chuẩn là tối thiểu 1 tháng/lần. Nếu sai lệch >10% thì bắt buộc hiệu chuẩn lại, nếu <10% thì khuyến khích hiệu chuẩn. Quá trình này phải được ghi lại vào sổ nhật ký vận hành.
2. Quy định bảo quản chất chuẩn
Chưa mở nắp: Bảo quản ở nhiệt độ từ 20 đến 25°C, hạn sử dụng là 1 năm.
Sau khi mở nắp: Phải bảo quản trong tủ lạnh ở nhiệt độ 4°C, hạn sử dụng giảm xuống còn 6 tháng.
Lưu ý: thông số có thể sai khác tuỳ theo nhà cung cấp của bạn
3. Quy trình hiệu chuẩn chung
Chuẩn bị:  Dung dịch chuẩn, dung dịch HCl <5% (hoặc Acetone, nước cất), vải mềm, và các cốc đong chứa dung dịch chuẩn. Bắt buộc phải dùng cốc đong riêng cho mỗi loại cảm biến và chất chuẩn để tránh nhiễm chéo.
Các bước thực hiện:
    1. Dùng vải mềm thấm dung dịch vệ sinh lau nhẹ mặt kính cảm biến.
    2. Chiết xuất dung dịch ra cốc, nhúng cảm biến ngập mặt kính.
    3. Lắc đều nhẹ để loại bỏ bọt khí và giúp dung dịch đồng đều.
    4. Đợi 30 - 60 giây để cảm biến ổn định.
    5. Chọn điểm hiệu chuẩn trên màn hình thiết bị đo và bấm "Calib" để lưu kết quả.
4. Quy trình hiệu chuẩn chi tiết cho từng loại cảm biến
- Cảm biến pH: Luôn hiệu chuẩn ở điểm pH 7 đầu tiên, sau đó mới hiệu chuẩn điểm pH 4 (hoặc điểm pH 10 nếu hệ thống đo dải cao). Rửa sạch bằng nước cất khi chuyển dung dịch.
- Cảm biến COD: Cần hiệu chuẩn điểm 0 trước bằng nước cất. Sau đó, hiệu chuẩn các điểm nồng độ (ví dụ: 50 và 100 mg/L) theo tuần tự và vệ sinh cảm biến giữa mỗi lần đo.
- Cảm biến TSS: Các bước tương tự như COD, ngâm vào dung dịch chuẩn, chờ ổn định khoảng 90-100 giây rồi tiến hành thao tác bấm calib.
- Cảm biến Amoni (Ammonia): Rất quan trọng là chỉ dùng nước cất để vệ sinh đầu đo, tuyệt đối không dùng vải cứng, HCl hay Acetone vì sẽ làm hỏng màng chọn lọc Ion. Cảm biến này cần ngâm thời gian lâu hơn (khoảng 5 đến 10 phút) để khuếch tán ion ổn định trước khi thao tác trên bộ đo.
5. Mục đích của việc hiệu chuẩn
Đảm bảo độ chính xác cho thiết bị, ngăn ngừa hư hỏng và các mảng bám bẩn làm sai số liệu. Việc này giúp nhà máy tối ưu hóa quá trình vận hành xử lý nước thải và tránh nguy cơ vi phạm xả thải ra môi trường do lỗi thiết bị đo.
6. Các lưu ý quan trọng
- Sử dụng Axit để vệ sinh: Dung dịch HCl 5% hoặc Acetone chỉ dùng để tẩy rửa mảng bám trên mặt kính của cảm biến đo quang (như COD, TSS), không dùng cho đầu dò ion (Amoni, pH).
- Điểm hiệu chuẩn Amoni: hiệu chuẩn ở điểm nồng độ thấp (điểm 1) và điểm nồng độ xả thải mục tiêu (ví dụ điểm 10 theo Cột B, hoặc điểm 5 theo cột A của QCVN 40) để giảm tối đa sai số ở vùng nồng độ nhạy cảm cần quản lý, thay vì hiệu chuẩn các nồng độ quá cao không cần thiết.
- Lỗi khi hiệu chuẩn COD: Nếu kết quả trả về quá cao hoặc quá thấp, nguyên nhân thường là do dung dịch chưa đồng nhất, cảm biến chưa được vệ sinh sạch (có mảng bám mờ) hoặc có bọt khí che lấp mắt đọc quang học. Việc pha chuẩn ngoài ngưỡng đo của thiết bị sẽ khiến máy báo lỗi (Over Range) hoặc sai số không được bảo đảm.

Last modified: Monday, 16 March 2026, 9:22 PM